Turgay ULUDAĞ

Hoşgörü ve barışın sembolü Mevlana

"Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol,

Şefkat ve merhamette güneş gibi ol,

Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol,

Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol,

Tevazu ve alçak gönüllülükte toprak gibi ol,

Hoşgörülükte deniz gibi ol,

Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol."

Hz. Mevlana

Türk Düşünürü ve Mutasavvıf Hz. Mevlana, ölümünün 733. yıldönümünde çeşitli etkinliklerle anılıyor. Hz. Mevlana'nın 733. Vuslat Yıldönümü etkinlikleri her yıl olduğu gibi düğün gecesi anlamına gelen Şeb-i Arûs'la sona erecek. Şeb-i Arûs taşıdığı anlam bakımından, her zaman beni en çok etkileyen ifadelerden birisi olmuştur.

Mevlana'yı anmak için her yıl geleneksel olarak düzenlenen "Şeb-i Arûs" törenlerine bu yıl 60 bin izleyicinin katılması bekleniyor. Ne zaman kısmet olur bilemiyorum ama, ilk fırsatta bu törenlerden birisine katılmak istiyorum. "Şeb-i Arûs'da tüylerimi diken diken eden bir şey var. İçimi ürpertiyor. O teslimiyet duygusu, o duru, o arı, o saf, o tertemiz görüntü ve fikriyat aklımı başımdan alıyor.  

Mevlâna ölüm gününü yeniden doğuş günü olarak kabul ediyordu. Bildiğiniz gibi İslam inancında ölüm bir son değil, başlangıçtır. Ölüm bir vuslattır. Mevlana Hazretleri de öldüğünde Allah'ına kavuşacaktı. Onun için Mevlâna Hazretleri ölüm gününe düğün günü veya gelin gecesi manasına gelen "Şeb-i Arûs" diyordu. Sevdiklerine ölümünün ardından ağlamamalarını vasiyet ediyordu.  

Geneli itibari ile dini ritüellere mesafeli davranan bir kısım entelektüellerin, Mevlana'yı anmak için düzenlenen etkinliklere büyük ilgi göstermesi benim dikkatimi çeken diğer bir husus. Hoşuma da gidiyor. Gösterilmek istenenin aksine İslam korkunç bir din değildir. Bunu en güzel cümlelerle anlatan, ve yaşantısı ile de en güzel temsil edenlerden birisi de Mevlana Hazretleri'dir kanımca.  

Ölüm gününü Hakk'a vuslat, "Dügün Günü" sayan büyük Mevlâna ile ilgili internette arama yaparken Konya Valiliği'nin web sitesinde şöyle bir bölüm okudum ve hoşuma gitti. Sizlerle paylaşmak istedim ; “Hazret-i Mevlana'nın, Konya'ya Yerleşmeleriyle İlgili Yorumu: " Hak Teala'nın Anadolu halkı hakkında büyük inayeti vardır ve Sıddık-ı Ekber Hazretleri'nin duasıyla da bu halk bütün ümmetin en merhamete layık olanıdır. En iyi ülke Anadolu ülkesidir; Fakat bu ülkenin insanları mülk sahibi Allah'ın aşk âleminden ve deruni zevkten çok habersizlerdir. Sebeplerin hakiki yaratıcısı Allah, hoş bir lütufta bulundu, sebepsizlik âleminden bir sebep yaratarak bizi Horasan ülkesinden Anadolu vilayetine çekip getirdi .”  

Hz. Mevlana'nın şu sözü de üzerinde uzun uzun düşünmeye değer, duralım ve düşünelim; “Madem insansın, duyuyor, düşünüyor ve seziyorsun; o halde büyük hakikati bulmak için aklını ve idrakini kuracaksın. Bulduklarını ve kurduklarını söyleyeceksin. Sen söyleyemiyorsan, ruhunun vasıl olduğu sırları sazlara, sözlere, semaya söyleteceksin. Bütün bunlarla bile anlatılamayacak büyük sırlara erişmişsen, işte o zaman susacaksın."  

Fazla ansiklopedik bilgi vererek sizleri boğmak istemem, zaten teknolojinin nimetleri sayesinde istenilen bilgilere kolaylıkla ulaşılabiliyor. Son olarak Mevlana Hazretleri'nin cenaze merasimi ile ilgili yazıyı paylaşmak isterim, buyurun; “Müslüman olan, Müslüman olmayan, küçük büyük ne kadar Konyalı varsa hepsi, Mevlana'nın cenaze merasimine katıldı. Müslümanlar, Müslüman olmayanları savmaya çalışarak onlar: "Bu merasimin sizinle ne ilgisi vardır? Bu din sultanı Mevlana bizimdir, bizim imamımızdır" diyorlardı. Onlar da su cevabı veriyorlardı; "Biz Musa'nın ve bütün peygamberlerin hakikatini onun sözlerinden anlayıp öğrendik. Kendi kitaplarımızda okuduğumuz olgun peygamberlerin huy ve hareketlerini onda gördük. Sizler nasıl onun muhibbi ve müridi iseniz, biz de onun muhibbiyiz. Mevlana Hazretleri'nin zatı, insanlar üzerinde parlayan ve onlara iyilikte, cömertlikte bulunan hakikatler güneşidir. Güneşi bütün dünya sever. Bütün evler onun nuruyla aydınlanır. Mevlana ekmek gibidir. Hiç kimse ekmeğe ihtiyaç duymazlık edemez. Ekmekten kaçan hiçbir aç gördünüz mü?”