Acarlar Gölü

Fotoğraf İslam Sadıker

GÖLLER

İlçenin en büyük ve en önemli doğal gölü Acarlar longozudur. Kanlıgöl ve Kandıra ile sınırı oluşturan Kamış Gölü diğer doğal göllerdir. Göllerde turna, sazan vb. birçok balık türünün yanı sıra pek çok canlı yaşamı mevcuttur. Kanlı göl ve çevresinde oluşan küçük göllerin üzeri bahar aylarında tamamen nilüfer çiçekleriyle kaplanır. Kamış Gölü bir akarsu görünümünde olup yılın belirli zamanlarında sularını kum örtüsünün altından denize boşaltan bir lagün durumundadır. Karaboğaz kumsalında birbirine benzeyen küçük gölcükler yıl içerisinde dönemsel olarak oluşup kaybolur.

ACARLAR GÖLÜ

Acarlar gölü, Sakarya nehrinin Karadeniz’e ulaştığı ağız kesiminin yaklaşık 6 km batısında yer alır. Kıyı çizgisinden ortalama 1.5 km içeride ve kıyıya paralel bir uzanım gösteren Acarlar gölünün uzunluğu yaklaşık 12 km., genişliği ise 250 m ile 1250 m arasında değişmektedir. Sakarya ilimizin Kaynarca ve Karasu ilçelerinde yer alır. Bu Longoz (Subasar orman) alanı; Karasu ve Kaynarca’nın, Denizköy- Karamüezzinler- Taşlıgeçit- Başoğlu- Camitepe- Birlik- Turnalı- Büyükyanık- Üçoluk- Ortaköy- Zongildik köylerinin arasında kalır. Acarlar gölünün toplam alanı 2517 ha olup 861 ha alanı bataklıktır. Göl arazi parçasına ait olup, açılan kurutma kanalı neticesinde tarım arazisine dönüşmüş 360 ha alan mevcuttur.

Acarlar gölü lagün (deniz kulağı) özelliğinde olup, satıhlarda değişik özelliklerinde volkanik kayaç, fliş serisi, eski karasal sediment ve değişik yaşlardaki (Eosen-fliyosen) kayaçlar yüzeylenmektedir. Gölün tabanı alüvyon depoları ile kaplı olup kıyı kesiminde kumul depoları, gölün yakın çevresinde ise bataklık ürünü killi depolar mevcuttur.

Sahanın ekolojik dengesi yıpratılmış olmakla beraber halen doğallığını korumaktadır. Zengin bitki örtüsü (florası) korunan yaban hayvan türlerine bol ve çeşitli beslenme olanakları sağlamaktadır. Ayrıca, gölün sık ormanlarla kaplı olması ve su altı bitkisinin sıklığı hayvanlar için ideal korunma alanı sağlamaktadır. Bu durum hayvanların yuvalanma, yumurtlama ve yavrulamaları için mükemmel şartlar sağlamaktadır. Yabani hayvanların birbirine tehdit oluşturmadığı görülmüştür. Su kuşları ile yırtıcı kuşların beslenme farklılığı nedeniyle de beslenmeleri açısından rekabetin olmadığı belirlenmiştir.

Saha longoz ormanları ile kaplı olup göl tabanı tamamen geçilmez çok sık bitki örtüsüyle kaplıdır. Sazlık ve bataklık özelliği taşımaktadır. Gölün su kaynağını; dereler, kış mevsimindeki yağışların etkisiyle taban suyunun yükselmesi ve Sakarya nehrinde oluşan taşkınlarla gelen sular oluşturmaktadır.

Saha içerisinde herhangi bir ağaçlandırma yapılmamıştır. Çevresindeki tarım alanlarını da genellikle mısır ve buğday tarlaları oluşturmaktadır.

Ormanın hakim ağacını dişbudak (Fraxınus oxyphlla) %80 oranı ile oluşturmaktadır. Dişbudak ağacını % 10 oranı ile karaağaç (Ulmus campestris) %9 oranı ile kızılağaç (Alnus glutinosa) %0.15 Akçaağaç (Acer platanoides-Acer campestre), %0.05 ile de titrek kavak (Populus tremula) takip etmektedir. Bunların dışında çok az dağınık olarak gürgen (Carpinus betulus), kayın (Fagus orientalis), kızılcık (Cornus australis), fındık (corylus avellana), üvez (Sorbus torminalis), geyik dikeni (Crataegus monogyna) ile meşe ağaçları da mevcuttur. (Dönmez, Y.-1979-Türçek internet sitesinden alınmıştır.)

Alanda çok miktarda liana (sarılıcı) vardır. Az miktarda gelişmemiş ağaç türlerine de (gürgen, üvez, kayın, ova akçaağacı, kızılcık ve yabani fındık) rastlanmaktadır. Göl ile deniz kıyısı arasındaki kumul dizelerinde karaçalı, akçakesme, dağınık olarak da bodur meşeler yer alır.

Kıyıda yakın zamanda yayılmış kumul alanlarında ise kum sazları ve kum zambakları yayılış gösterir.

Değişik türdeki sarmaşıklar, sırımbağı (daphne pontica) ve çeşitli otlardan meydana gelen zengin bir orman altı örtüsü mevcuttur. Bataklık kısımlarda sazlar, nilüferler, sumercimeği ile kaplı su aynaları ve su altı bitkileri bol miktarda mevcuttur.